Jak rozliczyć leki w picie i czy zawsze przysługuje ulga?

Ulga na leki to część ulgi rehabilitacyjnej, umożliwiająca osobom z niepełnosprawnością lub podatnikom utrzymującym takie osoby odliczenie części wydatków na leki w rocznym zeznaniu PIT. Odliczenie jest możliwe wyłącznie pod ścisłymi warunkami i nie każda osoba, która kupuje leki, ma do niego prawo. Poniżej znajdziesz szczegółowe zasady i mechanizmy rozliczania leków, w tym wyjaśnienie limitu 100 zł miesięcznie oraz kryteriów koniecznych do spełnienia, aby skorzystać z omawianej ulgi.

Warunki skorzystania z ulgi na leki

Aby móc odliczyć wydatki na leki w ramach PIT, spełnione muszą być łącznie określone wymagania ustawowe:

• Ulga przysługuje osobie z orzeczeniem o niepełnosprawności lub podatnikowi utrzymującemu osobę niepełnosprawną, przy odpowiednich kryteriach dochodowych dla osoby na utrzymaniu [4][5][8].
• Konieczne jest pisemne zalecenie lekarza specjalisty co do stosowania konkretnych leków (na stałe lub czasowo) [1][2][3][4][5].
• Odliczeniu podlegają wyłącznie leki w rozumieniu Prawa farmaceutycznego, tj. produkty lecznicze wpisane do oficjalnego rejestru leków dopuszczonych do obrotu w Polsce [1][2][4][5][7].
• Wydatki miesięczne na leki muszą przekraczać 100 zł (limit 100 zł miesięcznie); jeśli suma miesięcznych wydatków nie przekroczyła tej kwoty, brak prawa do odliczenia [2][3][4][5][6].
• Odlicza się wyłącznie kwoty rzeczywiście poniesione „z własnej kieszeni”; przy lekach refundowanych – wyłącznie sumę, którą podatnik faktycznie zapłacił po uwzględnieniu refundacji [3][7].

Zakupione preparaty takie jak suplementy diety, wyroby medyczne, środki OTC niebędące lekami – co do zasady – nie podlegają odliczeniu [1][2][5][7].

Mechanizm i sposób rozliczenia ulgi – limit 100 zł miesięcznie

Ulga na leki nie jest samodzielną ulgą, lecz funkcjonuje jako element ulgi rehabilitacyjnej wykazywany w załączniku PIT/O do deklaracji PIT‑36 lub PIT‑37 [2][5][6]. Odliczeniu podlega suma miesięcznych nadwyżek wydatków poniesionych na leki ponad 100 zł, wyliczana za każdy miesiąc oddzielnie [2][3][4][5][6].

Podstawowa koncepcja rozliczenia jest następująca [2][3][4][5][6]:

• Dla każdego miesiąca:
• Kwota do odliczenia = wydatki faktycznie poniesione w danym miesiącu – 100 zł
• Jeśli wydatki w danym miesiącu nie przekroczyły 100 zł, odliczenie nie przysługuje za ten miesiąc.
• Otrzymane w ten sposób nadwyżki sumuje się za wszystkie miesiące i wykazuje w zeznaniu PIT/O.

Ważne jest, że limit 100 zł miesięcznie nie kumuluje się – ulga liczona jest oddzielnie za każdy miesiąc, a niewykorzystana nadwyżka z danego miesiąca nie przechodzi na następny [2][3][4][5][6].

Pojęcie „leku” w podatkowej uldze na leki

Szczególna uwaga musi zostać zwrócona na definicję produktu, który może być odliczony w ramach ulgi. Od 2022 r. przepisy wskazują jednoznacznie, że chodzi wyłącznie o leki w rozumieniu Prawa farmaceutycznego [4][5][7]. Prawo farmaceutyczne wyróżnia m.in. [1][7]:

• Lek gotowy – produkt leczniczy zarejestrowany, posiadający nazwę, dawkę oraz określone opakowanie.
• Lek apteczny – sporządzany w aptece zgodnie z wymaganiami farmakopei.
• Lek recepturowy – przygotowywany na podstawie indywidualnej recepty lekarskiej.

Produkty, które nie spełniają tej definicji – np. suplementy diety – nie mogą być odliczone nawet jeśli zostały zalecone przez lekarza [1][2][5][7].

Dokumenty niezbędne do rozliczenia leku w picie

Urzędy skarbowe mogą wymagać przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo do ulgi, w szczególności [1][2][3][4][5][7]:

• Orzeczenia o niepełnosprawności (lub równoważnych dokumentów potwierdzających jej status).
• Pisemnego zalecenia lekarza specjalisty co do wskazanych leków (recepta, zaświadczenie lekarskie itp.).
• Imiennych dowodów zakupu leków (faktury z danymi osoby, której ulga przysługuje lub paragony z odpowiednią adnotacją).
• Na żądanie, możliwy będzie również wymóg okazania potwierdzenia, że kupiony wyrób to lek – np. wydruk z Rejestru Produktów Leczniczych.

Brak któregoś z powyższych dokumentów może skutkować kwestionowaniem prawa do odliczenia i obowiązkiem dopłaty podatku.

Kiedy ulga na leki nie przysługuje?

Nie w każdej sytuacji podatnik ma prawo do odliczenia wydatków na leki. Ulga nie przysługuje, jeśli wystąpi choćby jedna z przesłanek [2][4][5][7][8]:

• Nie ma orzeczenia o niepełnosprawności ani równoważnych dokumentów.
• Brakuje zalecenia lekarza specjalisty dotyczącego stosowania konkretnych leków.
• Zakupiony produkt nie posiada statusu leku (dotyczy to np. suplementów diety i większości wyrobów medycznych).
• Miesięczna kwota wydatków na leki nie przekroczyła 100 zł (brak nadwyżki, brak odliczenia).
• Wydatek został już całkowicie sfinansowany ze środków pomocowych, np. PFRON lub NFZ.

Rozliczanie ulgi – podsumowanie praktyczne

Ulga na leki dotyczy wyłącznie osób z niepełnosprawnością (lub podatników je utrzymujących) i obwarowana jest jasno sprecyzowanymi warunkami [4][5][8]. Kluczowe znaczenie mają status osoby niepełnosprawnej, pisemne zalecenie lekarza specjalisty, imienne potwierdzenie zakupu oraz przekroczenie miesięcznego wydatku ponad 100 zł. W przypadku refundacji odliczana jest tylko faktycznie wydatkowana suma, a nie cena katalogowa [3][7]. Odliczeń dokonuje się w PIT/O za dany rok podatkowy, a ulga nie ma zastosowania do kwot wydanych na preparaty inne niż leki w rozumieniu przepisów.

Wymagania dotyczące rozliczania wydatków na leki w PIT są zatem jednoznaczne i nie pozostawiają marginesu na uznaniowe interpretacje. Osoby spełniające powyższe warunki mają możliwość realnego odzyskania części wydatków poniesionych na farmakoterapię w ustawowym zakresie.

Źródła:

1. https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-odliczenie-wydatkow-na-zakup-lekow-w-zeznaniu-rocznym
2. https://oddechzycia.pl/pomoc-socjalna/jak-odliczac-wydatki-na-leki-w-ramach-ulgi-rehabilitacyjnej-poradnik-kalkulator-online-2025/
3. https://apteline.pl/artykuly/ulga-rehabilitacyjna-na-leki-ile-wynosi-kto-moze-rozliczyc-ja-w-pit-ach
4. https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/pit/pit/ulgi-odliczenia/5694574,ulga-podatkowa-na-leki-20252026-kto-i-ile-moze-odliczyc-wydatkow-na-lekarstwa-w-rocznym-zeznaniu-pit-jest-limit-100-zl-na-miesiac-dla-osob-z-niepelnosprawnoscia.html
5. https://www.pit.pl/ulga-rehabilitacyjna/
6. https://www.szlachetnapaczka.pl/jedenprocent/artykuly/ulga-na-leki-jak-to-dziala/
7. https://www.pitax.pl/wiedza/poradnik-rozliczenia/ulga-na-leki-co-mozemy-odliczyc-w-ramach-ulgi-rehabilitacyjnej/
8. https://twoj-epit.pl/ulga-rehabilitacyjna-pit-co-to-jest-komu-przysluguje-ile-wynosi