Co może odliczyć niepełnosprawny w rozliczeniu podatkowym?

Niepełnosprawny podatnik ma prawo odliczyć w rozliczeniu podatkowym wydatki na cele rehabilitacyjne i ułatwiające codzienne funkcjonowanie na mocy tzw. ulgi rehabilitacyjnej. Możliwość ta dotyczy określonych wydatków poniesionych w roku podatkowym i jest uzależniona od spełnienia warunków formalnych dotyczących statusu osoby niepełnosprawnej, dokumentacji oraz limitów dochodowych i kwotowych [1][2][3][4].

Podstawy prawne i uprawnieni do ulgi rehabilitacyjnej

Ulga rehabilitacyjna przysługuje osobom z orzeczeniem o jednym z trzech stopni niepełnosprawności lub posiadającym prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Prawo do odliczenia mają także członkowie najbliższej rodziny osoby niepełnosprawnej (małżonek, rodzice, dzieci, rodzeństwo, pasierbowie, zięciowie, synowe, teściowie, macochy, ojczymowie, osoby przyjmujące dziecko na wychowanie) – pod warunkiem, że dochód osoby niepełnosprawnej nie przekracza 22 546,92 zł w roku podatkowym 2025 [2][5][6].

Definicja osoby niepełnosprawnej wynika z przepisów: konieczne jest orzeczenie o niepełnosprawności lub decyzja o przyznaniu renty. Prawo do ulgi mają również osoby sprawujące opiekę, które finansują wydatki na rzecz osoby niepełnosprawnej pozostającej na ich utrzymaniu [4][6].

Zakres wydatków podlegających odliczeniu

Katalog wydatków obejmuje koszty rehabilitacyjne, leczenia, a także wydatki ułatwiające osobie niepełnosprawnej wykonywanie codziennych czynności życiowych [1][2][4]. Do kosztów kwalifikujących się do odliczenia zalicza się m.in.:

• zakup i naprawę sprzętu rehabilitacyjnego,
• adaptację i wyposażenie mieszkania, lokalu, pojazdu do potrzeb osoby niepełnosprawnej,
• zakup leków,
• zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne,
• opłacenie przewodnika,
• utrzymanie psa asystenta,
• użytkowanie samochodu na potrzeby leczenia,
• turnusy rehabilitacyjne,
• koszty edukacji i kształcenia zawodowego osób niepełnosprawnych do 25 roku życia [1][4][5].

Wydatki limitowane i nielimitowane odróżnia sposób rozliczenia. Limitowane (np. opłata za przewodnika, psa asystenta, dojazdy własnym samochodem) odliczane są do 2 280 zł rocznie w każdej z tych kategorii bez konieczności wykazywania rzeczywistych kosztów. Wydatki nielimitowane (np. remonty, zakup sprzętu) – odlicza się według faktycznych wydatków, potwierdzonych dokumentami [4][8].

Warunki i dokumentacja uprawniająca do odliczeń

Do prawidłowego odliczenia ulgi rehabilitacyjnej muszą być spełnione rygorystyczne wymogi dokumentacyjne. Obowiązkowo należy posiadać:

• orzeczenie o niepełnosprawności lub decyzję rentową,
• zaświadczenia lekarskie potwierdzające konieczność stosowania określonych wydatków,
• rachunki, faktury, potwierdzenia poniesionych kosztów,
• oświadczenia (w przypadku wydatków limitowanych, m.in. przewodnik, pies asystent, używanie pojazdu) [4][6].

Warunkiem zachowania prawa do ulgi jest brak refundacji ze środków publicznych, np. NFZ lub PCPR, w zakresie wykazywanych kosztów [1][4].

Procedura rozliczenia ulgi rehabilitacyjnej w praktyce

Odliczenia dokonuje się bezpośrednio w rocznym zeznaniu podatkowym PIT – na druku formularza PIT-36 lub PIT-37. Podatnik wykazuje wydatki faktycznie poniesione i odpowiednio kwalifikuje je jako limitowane lub nielimitowane, wpisując właściwe kwoty w deklaracji. Obniża tym samym podstawę opodatkowania, co przekłada się na zmniejszenie należnego podatku bądź zwiększenie kwoty zwrotu [1][3][4].

Konieczne jest zgromadzenie kompletu wymaganej dokumentacji oraz jej utrzymywanie na wypadek ewentualnej kontroli podatkowej [4].

Zależności, limity, powiązania z innymi ulgami

Ulga rehabilitacyjna współistnieje z innymi ulgami podatkowymi, np. na internet, termomodernizacyjną czy na dziecko z niepełnosprawnością, ale nie można odliczyć tych samych wydatków więcej niż raz w jednym roku podatkowym [7]. Łączna kwota wydatków limitowanych rocznie wynosi w każdej z trzech kategorii: przewodnik osoby niepełnosprawnej, utrzymanie psa asystenta, użytkowanie samochodu – po 2 280 zł [4][8].

Dla większości wydatków nielimitowanych możliwość odliczenia ogranicza wyłącznie wartość udokumentowanych kosztów. Warunki i limity ulgi w roku 2025 pozostają takie same jak w poprzednim okresie rozliczeniowym [1].

Podsumowanie

Podatnicy posiadający orzeczenie o niepełnosprawności lub sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną spełniającą kryteria dochodowe mogą w corocznym zeznaniu podatkowym odliczyć wydatki rehabilitacyjne oraz te, które ułatwiają codzienne funkcjonowanie. Właściwe udokumentowanie oraz prawidłowe kwalifikowanie wydatków są kluczowe dla bezpiecznego skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej [1][2][3][4][6].

Źródła:

• [1] https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/pit/pit/ulgi-odliczenia/5681666,ulga-rehabilitacyjna-w-pit-w-2025-roku-warunki-i-limity-odliczenia-jakie-wydatki-moze-odliczyc-osoba-z-niepelnosprawnoscia.html
• [2] https://www.pitax.pl/wiedza/mniejsze-podatki/ulga-rehabilitacyjna/
• [3] https://www.e-pity.pl/ulgi-odliczenia/ulga-rehabilitacyjna/
• [4] https://medicalpress.pl/aktualnosci/pit-2025-jak-skorzysta-z-ulgi-rehabilitacyjnej-praktyczny-przewodnik_wXR0pwwR7N/
• [5] https://www.szlachetnapaczka.pl/jedenprocent/artykuly/ulga-rehabilitacyjna-komu-przysluguje/
• [6] https://www.pit.pl/ulga-rehabilitacyjna/
• [7] https://www.fundacjaavalon.pl/abc/ulgi-podatkowe-dla-osob-z-niepelnosprawnosciami-w-polsce-2024-2025-kompleksowy-przewodnik/
• [8] https://www.podatki.gov.pl/pit/ulgi-odliczenia-i-zwolnienia/ulga-rehabilitacyjna/