BMI jest skrótem od Body Mass Index, czyli wskaźnika masy ciała, stosowanego do oceny czy masa ciała mieści się w granicach uznawanych za prawidłowe względem wzrostu osoby dorosłej. Użycie BMI pozwala w szybki sposób określić ogólne zagrożenie zdrowotne związane z niedowagą, nadwagą lub otyłością[1][3].
Czym jest skrót BMI?
BMI oznacza Body Mass Index i został opracowany w 1832 roku przez belgijskiego naukowca Adolfa Queteleta. Często określany również jako wskaźnik Queteleta II, BMI to matematyczny stosunek masy ciała podanej w kilogramach do kwadratu wzrostu wyrażonego w metrach[2][7]. Wskaźnik ten pozwala w prosty sposób ocenić, czy masa ciała osoby jest adekwatna do jej wzrostu oraz jakie jest potencjalne ryzyko zdrowotne związane z jej sylwetką[1][3].
Chociaż BMI nie daje pełnej analizy zdrowia jednostki, jest powszechnie stosowany zarówno przez lekarzy, jak i badaczy do ogólnej oceny stanu odżywienia populacji[4].
Jak oblicza się wskaźnik BMI?
Obliczenie BMI jest bardzo proste i wymaga użycia jednego wzoru: BMI = masa ciała (kg) / wzrost² (m²)[2][3]. Do poprawnego wyniku konieczne jest podanie wzrostu w metrach oraz wagi w kilogramach[2]. Wskaźnik ten nie wymaga żadnych zaawansowanych narzędzi diagnostycznych i może być szybko wyliczony przez każdego dorosłego[7].
Jak interpretuje się BMI?
Normy BMI dla dorosłych zostały ustalone przez Światową Organizację Zdrowia i dzielą się na kilka kategorii:
- Poniżej 16,0 – wygłodzenie[2]
- 16,0–16,9 – wychudzenie[2]
- 17,0–18,4 – niedowaga[2]
- 18,5–24,9 – waga prawidłowa[2][3][6]
- 25,0–29,9 – nadwaga[2][6]
- 30,0–34,9 – otyłość I stopnia[2][3]
- 35,0–39,9 – otyłość II stopnia[2][3]
- 40,0 i powyżej – otyłość III stopnia[2]
Prawidłowy zakres BMI według konsensusu medycznego wynosi od 18,5 do 24,9. Uzyskanie wyniku poniżej 18,5 świadczy o niedowadze, natomiast BMI powyżej 25 oznacza nadwagę lub otyłość. BMI równe lub wyższe niż 30 wymaga szczególnej uwagi i często wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób przewlekłych[3][6].
Do czego służy BMI?
BMI używany jest głównie jako uniwersalna metoda określania masy ciała w stosunku do wzrostu. Wynik pozwala oszacować ryzyko rozwoju chorób takich jak miażdżyca, udar mózgu czy choroba wieńcowa, a także określić zapotrzebowanie kaloryczne w codziennej diecie i wdrożyć odpowiednie działania profilaktyczne[5]. To jedno z podstawowych narzędzi wykorzystywane w medycynie oraz dietetyce do oceny ogólnego stanu zdrowia populacji[4].
Ograniczenia wskaźnika BMI oraz alternatywne metody
Mimo szerokiego zastosowania, BMI ma swoje ograniczenia. Wskaźnik ten nie uwzględnia indywidualnej zawartości tkanki tłuszczowej, masy mięśniowej czy rozmieszczenia tłuszczu, dlatego nie jest miarodajny dla każdego przypadku[2][4]. Dla dokładniejszej oceny stanu zdrowia i składu ciała stosowane są dodatkowe wskaźniki:
- BFP (Body Fat Percentage) – procentowy udział tkanki tłuszczowej w organizmie[2]
- BAI (Body Adiposity Index) – wskaźnik otłuszczenia ciała bazujący na stosunku obwodu bioder do wzrostu[2]
- WHR (Waist-Hip Ratio) – stosunek obwodu pasa do obwodu bioder[2]
Interpretacja wyników BMI nie powinna być jedynym kryterium oceny stanu zdrowia, lecz stanowić element szerszej diagnostyki medycznej[2].
BMI w praktyce i zdrowiu populacji
BMI służy do monitorowania trendów zdrowotnych w populacjach oraz do indywidualnej oceny ryzyka chorób cywilizacyjnych wynikających z zaburzeń masy ciała. Odpowiednio zinterpretowany wynik BMI pozwala dobrać dietę i plan aktywności fizycznej, a także podjąć działania zapobiegające rozwojowi takich schorzeń jak cukrzyca typu 2, choroby sercowo-naczyniowe czy nadciśnienie tętnicze[3][5].
Podsumowanie
BMI to prosty i powszechnie stosowany wskaźnik masy ciała, który pozwala ocenić relację masy do wzrostu i określić potencjalne zagrożenia zdrowotne. Jest szczególnie przydatny w medycynie i dietetyce do szybkiego szacowania ryzyka niedowagi, nadwagi oraz otyłości. Dla kompleksowej oceny stanu zdrowia zaleca się jednak korzystanie także z innych wskaźników składu ciała[2][3][4].
Źródła:
- [1] https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/4357,pojecie.html
- [2] https://www.cefarm24.pl/czytelnia/dieta/wskaznik-bmi-co-to-jest-i-jak-go-obliczyc-normy-bmi-dla-dzieci-i-doroslych/
- [3] https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/artykuly-i-poradniki/czym-jest-wskaznik-bmi-jak-interpretowac-wyniki
- [4] https://www.doz.pl/czytelnia/a16102-BMI__czym_jest_i_jak_obliczyc_Body_Mass_Index_Dlaczego_obecnie_uwaza_sie_ze_BMI_to_wskaznik_daleki_od_doskonalosci
- [5] https://bedietcatering.pl/kalkulator-bmi/
- [6] https://www.medicover.pl/kalkulator/bmi/
- [7] https://pl.wikipedia.org/wiki/Wska%C5%BAnik_masy_cia%C5%82a
Portal e-agfa.pl to nowoczesna platforma internetowa łącząca różnorodność tematyczną z wysoką jakością treści. Dostarczamy sprawdzone informacje i inspirujące artykuły z dziedzin takich jak biznes, lifestyle, technologia, zdrowie i wiele innych. Naszą misją jest tworzenie przestrzeni, gdzie rzetelna wiedza spotyka się z przystępną formą przekazu, a każdy czytelnik znajduje wartościowe treści dla siebie.